tijd voor een klassiek links réveil

De Standaard omschreef de rellen van de afgelopen dagen in Nederland als een kritiek op het beleid van Rutte. Ik zou het zelf eerder typeren als een voortzetting van de ideologie van Rutte met andere middelen. Jarenlang is de publieke sector in Nederland ondergraven, ieder idee van ‘common ground’ wegbezuinigd, nutsvoorzieningen liefdeloos op de markt gesmeten, de huizenmarkt onbetaalbaar gemaakt, onderwijs, gezondheidszorg, cultuur en openbaar vervoer met het mes op de keel gedwongen om mee te rennen in de ideologie van neoliberaal rechts.

Gecombineerd met een mondiale gezondheidscrisis en de verkokering van het denken waarmee een aantal techmiljardairs in California are laughing all the way to the bank hoeft het niet te verbazen dat dit de ideale omstandigheden zijn voor ongecontroleerde volkswoede. Nog afgezien de gerechtvaardigde vraag of het coronabeleid van (demissionair) Rutte doel en middel, oorzaak en gevolg nog wel helder in het vizier heeft. Geen crisis ontslaat een bestuur van de morele verplichting verantwoording af te leggen en de proportionaliteit van maatregelen lijkt me kwestieus. Maar dat er hordes aan het muiten zijn geslagen lijkt me een logisch gevolg van de ideologie van neoliberaal Rutte: de mens als een kortzichtig, calculerend individu, niet in staat tot het overstijgen van zijn korte termijn eigen belang.

17 maart zijn er weer verkiezingen in Nederland. Hoewel ik vrees voor electoraal gewin van opportunisten pur sang Baudet en Wilders hoop ik dat er weer eens een brede coalitie op links kan aantreden nadien. En dan geen van ideologische veren kaalgeplukt links, maar een klassiek links dat niet meer mee marcheert met de stoottroepen van neoliberaal rechts, een links dat zich focust op de kerntaken van een overheid: gezonde publieke voorzieningen, herstel van natuur, een krachtige tegenmacht van marktwerking, en spreiding van kennis, macht en inkomen weer hoog in het vaandel.

NB: AV en GC wezen me op deze uitstekende podcast van De Groene Amsterdammer over het fenomeen Rutte.